Bronnen:
Wikipedia
americanbluesscene.com
De fascinerendste muzikanten vind ik zij die slechts een handvol nummers opnamen en daarna verdwenen om nooit meer op te duiken. Ze speelden vermoedelijk al jaren maar kregen eind jaren 20, begin 30 de kans om enkele opnames te maken. Waar ze toen waarschijnlijk niet bij stil stonden is dat die opnames bewaard zouden blijven. Jaren later werden enkele van die opnames door liefhebbers herontdekt en veroorzaakten ze een hernieuwde interesse naar die muzikant. Een drietal namen die ik in de loop der jaren tegen kwam zijn Geeshie Wiley, Rube Lacy en Robert Petway. Van Geeshie Wiley werden in april 1930 zes opnames gemaakt. Ze verschenen op drie platen. Vele jaren nadien werden na heel wat speurwerk sporen van haar gevonden. Van Rube Lacy werden in 1927 vier opnames en in 1928 twee opnames gemaakt. Alleen de twee opnames uit 1928 zijn bewaard gebleven. Ook van Rubin Lacey (zo heette hij echt) werden door een onderzoeker sporen terug gevonden. Een paar jaar na zijn opnames werd Rube dominee en verdween in de onbekendheid. Vandaag ga ik het hebben over Robert Petway.
Van Robert Petway is bijzonder weinig bekend. Allereerst bestaat onduidelijkheid over zijn familienaam. Heette hij echt Petway? Of misschien een variant daarop zoals Pettyway? Pitway? Petaway? Als een muzikant bij een opnamesessie zijn naam met veel dialect uitsprak gebeurde het soms dat de opnameleiding die naam onjuist opschreef. Bij volkstellingen is gebleken dat er bijzonder weinig mensen met de naam “Petway” bestonden. Volgens mij is er niemand die het met zekerheid weet hoe Robert Petway écht heette. Er is in elk geval heel weinig tot niets over hem te vinden.
Robert Petway werd vermoedelijk in 1903 geboren maar waar en wanneer hij overleed is onbekend. Na zijn plaatopnames verdween hij zonder ooit nog op te duiken. De enige zekerheid is dat Robert Petway een blueszanger/gitarist was waarvan 16 opnames gemaakt werden. Later bleek eentje daarvan bijzonder invloedrijk te zijn. Er bestaat slechts 1 foto van hem, een publiciteitsfoto uit 1941.
Omdat er zó weinig over Robert Petway bekend is zijn er speculaties en verhalen ontstaan die moeilijk te controleren zijn. Je bent afhankelijk van websites die het misschien ook niet zeker weten. Volgens Wikipedia wordt er gespeculeerd dat Petway geboren is op of bij de J.F. Sligh Farm bij Yazoo City, Mississippi. Dat is ook de geboorteplaats van zijn maatje en mede-bluesmuzikant Tommy McClennan (1905-1961). Volgens onderzoekers Bob Eagle en Eric LeBlanc is Petway wellicht rond 1902 een paar kilometer verderop in Itta Bena, Mississippi geboren. In de volkstelling van 1910 wordt een Robert Pettyway van 7 jaar genoemd. In de volkstelling van 1920 vonden ze een Robert Petaway van 18 jaar. Werd bij de volkstelling de mondeling uitgesproken familienaam verkeerd opgeschreven?
Een heel interessante theorie vind je hier: americanbluesscene.com
Op 16 februari 1942, vier dagen voor Robert Petway’s tweede opnamesessie (in Chicago) registreerde zich ene Robert Pitway uit Benton, Mississippi voor militaire dienstplicht. Daarbij gaf hij 1903 op als geboortejaar. Op dezelfde dag werd Tom McClinnan uit dezelfde plaats voor militaire dienst geregistreerd. Beide waren het werknemers van hetzelfde bedrijf: Williams & Applewhite. Het lijkt er dus op dat de twee vrienden het leger in wilden.
Bij een ander onderzoek werd een “Robert Petway geboren in 1907 in Gee’s Bend, Alabama” gevonden. Deze verhuisde naar Chicago waar hij trouwde en in 1978 overleed. Maar onderzoekers Eagle en LeBlanc vermoeden dat dit waarschijnlijk niet de muzikant was.
Robert Petway en zijn maat Tommy McClennan waren rondreizende muzikanten. Ze speelden op feesten, in kroegen en allerlei andere gelegenheden. Ze traden vaak samen op en leerden de kneepjes van het vak van elkaar. Dat is in de muziek van beide heren hoorbaar: hun stijl lijkt erg op elkaar. McClennan was de eerste van het duo die naar Chicago trok. Na een paar jaar kwam Robert daar ook heen.
In Chicago, op 28 maart 1941, nam Robert het nummer “Catfish Blues” op. Het was de eerste van de 8 opnames van die dag. Dat het nummer een grote rol zou gaan spelen in de twintigste-eeuwse muziekgeschiedenis kon Robert niet weten. Het was een aanstekelijk nummer over een man die probeert te ontsnappen aan de problemen die diverse vrouwen hem bezorgen. Ze proberen hem met hun haken te vangen (settin’ out hooks for me). Hij zingt dat hij een meerval (catfish) zou willen zijn die er naar de diepe blauwe zee vandoor zou willen gaan.
Robert Petway – Catfish Blues:
.
Omdat Robert Petway en Tommy McClennan veel samen optrokken is het niet 100% zeker dat Robert het nummer geschreven en gecomponeerd heeft. Het zou best kunnen zijn dat McClennan ook een deel van de eer verdient. Petway heeft het echter eerder opgenomen waardoor hij de eer kreeg.
Op 15 september 1941 (een half jaar na Petway) nam Tommy McClennan een nummer op dat behoorlijk aan “Catfish Blues” doet denken: “Deep Blue Sea Blues”. Het gaat over een man die treurt omdat hij zijn geliefde kwijt is. Hij zingt over de fouten die hij heeft gemaakt en gebruikt een diepe oceaan als beeldspraak voor zijn verdriet. Het is een mooi voorbeeld van het feit dat Petway en McClennan dezelfde stijl speelden.
Tommy McClennan – Deep Blue Sea Blues:
.
Wat er na 1942 met Robert Petway gebeurde is onduidelijk. Vanaf medio 1942 lijkt hij van de aardbodem verdwenen. Er zijn geen betrouwbare berichten dat hij nog ergens gezien is. Hij heeft in maart 1941 en in februari 1942 opnames gemaakt. Daarna was hij verdwenen. Jaar en de datum van zijn overlijden zijn onbekend. De legendarische bluesspeler David “Honeyboy” Edwards (1915-2011) was een van de langst levende deltablues spelers en kwam tijdens zijn 80-jarige carrière een hele waslijst aan bekende spelers tegen. Hij noemde Robert Petway in zijn biografie (The World Don’t Owe Me Nothing, 1997). Hij schreef: “Niemand die ik ken heeft gehoord wat er van hem geworden is”. Hij schreef dat hij hoorde dat Petway naar Chicago verhuisd was, maar hij schreef ook dat hij niemand kende die hem daar ook echt gezien heeft.
Het oeuvre van Robert Petway is dus klein: 16 opnames. De helft daarvan werden opgenomen op 28 maart 1941 voor het Bluebird label in Chicago. De andere 8 werden op 20 februari 1942 opgenomen voor hetzelfde label, ook in Chicago. Het nummer dat het eerst opgenomen werd was: “Catfish Blues”. Dat werd uiteindelijk ook het meest bekende nummer.
Details over de opnamesessies kun je hier lezen.
Het is talloze keren in allerlei vormen gezongen en gespeeld. Er zijn regels en soms hele coupletten aan toegevoegd en ook geschrapt. Het bijzondere is dat het origineel maar ook veel van de covers geliefd zijn. Bij een beroemde cover raakt het origineel vaak nogal op de achtergrond. Maar echte bluesliefhebbers houden ook van de originele Catfish Blues.
In 1950, iets minder dan tien jaar na het origineel, kwam het toen aanstormend bluestalent Muddy Waters met een cover die een van de beroemdste zou worden. Hij veranderde de titel in “Rollin’ Stone” en paste de tekst wat aan. Zijn tekst gaat wat meer over het rondreizen en avontuurlijk zijn. De akoestische gitaar van Robert Petway verving hij door een elektrische en hij voegde een bas, een harmonica en een drum toe. Een “Rolling Stone” was de bijnaam voor een rondreizende avonturier annex muzikant. Weer een jaar of tien later maakte een beginnend Engels bandje van Muddy’s “Rollin’ Stone” hun bandnaam. Ook het beroemde Amerikaanse muziektijdschrift “Rolling Stone” ontleedde zijn naam aan het beroemde nummer van Muddy Waters. Muddy werd een beroemde en een van de meest invloedrijke bluesspelers. Pas nadat zijn fans op zoek gingen naar zijn roots ontdekten ze de originele “Catfish Blues”.
Muddy Waters – Rollin’ Stone:
.
Weer een kleine 10 jaar later mengde de jonge gitarist Jimi Hendrix “Catfish Blues” en “Rollin’ Stone”. Hij voegde nog wat andere technieken van Muddy Waters toe en zo ontstond zijn versie van “Catfish Blues”. Jimi had een voorliefde voor scheurende gitaarriffs en pedalen met muzikale effecten en zo creëerde hij een van de opvallendste covers. Niet veel later evolueerde Jimi zijn eigen “Catfish Blues” verder tot “Voodoo Chile”. Een langzaam en dreigend bluesnummer waar hij zijn technieken de vrije loop laat. Een dag later maakte hij een kortere versie “Voodoo Child (Slight Return)” dat een wild rockend nummer was.
Jimi Hendrix:
.
“Catfish Blues” is in de loop der jaren uitgegroeid tot een zeer belangrijk nummer. Van de eenvoudige oorsprong: gecomponeerd en gespeeld door een arme, onbekende zwarte man tot wereldster Jimi Hendrix, die het eindresultaat (Voodoo Child) live op het podium van Woodstock speelde. Een beeld dat voor altijd in het geheugen gegrift staat.
Corey Harris:
.
Johnny Joosse / 9 januari 2026