Canned Heat (1970) foto: Wikipedia
“Going Up The Country” is een bekende bluesrockklassieker uit 1968 van de Amerikaanse band Canned Heat. Het nummer is bekend geworden als hét “onofficiële hippie-volkslied” van het beroemde Woodstock-festival uit 1969. De twee opvallendste dingen van het nummer zijn de hoge zangstem van zanger Alan Wilson en de schitterende fluitmelodie. De oorsprong van dat lied is minstens zo interessant want de bron van dit nummer ligt ontzettend ver in het verleden. Het nummer is namelijk een bewerking van de bluesplaat “Bull Doze Blues” van bluesmuzikant Henry Thomas uit 1928. Over hem ga ik het in dit stukje hebben. Alan Wilson moderniseerde het oude bluesnummer en schreef er een eigen tekst bij. Deze tekst gaat over het ontsnappen aan de hectiek en de stress van de grote stad. De zanger heeft het verlangen om de natuur in te trekken. De kenmerkende fluitmelodie werd gespeeld door sessiemuzikant Jim Horn. Het nummer werd in 1968 gemaakt en op plaat gezet maar pas nadat het in 1969 live op Woodstock werd gespeeld werd het wereldberoemd. Op Woodstock speelde bandlid Bob “The Bear” Hite de fluit.
Henry Thomas. De enige foto die van hem bestaat.
Henry Thomas
Henry Thomas (1874-ca. 1930) is een van de meest fascinerende en raadselachtige figuren uit de vroege Amerikaanse muziekgeschiedenis. Hij was ook bekend onder de artiestennaam “Ragtime Texas”. Zijn werk vormt een unieke brug tussen de 19e-eeuwse Afro-Amerikaanse tradities (zoals spirituals en minstrel songs) en de vroege countryblues.
Henry Thomas is bijzonder omdat hij naast gitaar ook de “Quills” bespeelde. Dat is een Noord-Amerikaanse panfluit gemaakt van rietsuikerstengels. Dat instrumentje had hij in een houder rond zijn nek zodat hij gitaar kon spelen en tegelijkertijd de Quills kon bespelen. Het is een van de weinige muziekinstrumenten dat rechtstreeks afstamt van Afrikaanse muzikale tradities. Voor zover bekend is er geen enkele echt oude Quills overgebleven. Omdat ze van suikerriet gemaakt werden vergingen ze namelijk ook vrij snel. Ook zijn er bijzonder weinig echt oude muziekopnames waarop er eentje te horen is. Dankzij de opnames van Henry Thomas zijn de geluiden ervan dus bewaard gebleven voor de geschiedenis.
Henry Thomas was strikt genomen geen pure bluesman, maar een songster. Dat waren rondtrekkende muzikanten die een groot en gevarieerd repertoire hadden waarmee ze onderweg het publiek vermaakten. Ze speelden gospels, folksongs, ragtime en vroege dansmuziek. Henry had een manier gevonden om het zware werk op de katoenplantages in Texas te ontvluchten en leefde jarenlang als zwerver. Hij reisde per trein van stad naar stad om daar op straat te spelen.
Pas heel laat in zijn leven, ergens tussen 1927 en 1929, nam hij in totaal 24 nummers op voor het Vocalion platenlabel. Daarna verdween hij volledig in de anonimiteit. Niemand heeft ooit nog iets van hem vernomen. Er is dan ook niet bekend hoe en wanneer hij precies is overleden. Men vermoed ergens rond 1930.
Hoewel hij destijds geen grote ster was, hebben zijn opnames een enorm stempel gedrukt op de folk- en rockrevival vanaf de jaren 60. Grote bands hebben enkele van zijn nummers wereldberoemd gemaakt.
Jim Horn in 2017
Ik noemde hem al: “Bull-Doze Blues” uit 1928 werd in 1968 door Canned Heat als “Going Up the Country” uitgebracht. Het iconische fluit-intro van deze Woodstock-hit is noot-voor-noot een kopie van de melodie die Henry Thomas 40 jaar daarvoor op zijn quills floot.
Henry Thomas’ origineel gaat over het ontsnappen aan het geweld, de mishandeling en het harde leven in het zuiden van de Verenigde Staten. De zanger vertelt dat hij op de trein stapt in Mobile Alabama om naar Memphis Tennessee te gaan waar hij met rust zal worden gelaten. Een belangrijke zin is: “I’m going where I never get bull-dozed”. In die tijd betekende “Bull-Dozing” een zware mishandeling of bedreiging met een zweep. lets waar Afro-Amerikanen nog vaak mee te maken kregen ondanks het feit dat de slavernij afgeschaft was. De zanger ontvlucht dus letterlijk het geweld en de onderdrukking door racistische groeperingen in de hoop op een veiliger en vrijer leven.
De opnames van Henry Thomas klinken door de ruis van de oude 78-toerenplaten misschien heel oud, maar de energie, het ritme en de puurheid van zijn muziek maken hem tot een absolute hoeksteen van de Amerikaanse rootsmuziek.
Om de stijl van Henry Thomas te begrijpen, moeten we eigenlijk even terug in de tijd naar de late 19e eeuw. Hij speelde namelijk gitaar op een manier die heel anders was dan de vloeiende, melancholische blues die we vandaag de dag kennen.
Moderne gitaristen spelen vaak ingewikkelde melodieën of plukken losse snaren om een ‘huilend’ bluesgeluid te maken. Henry Thomas deed dat niet. Hij gebruikte zijn gitaar vooral als een ritme-instrument. Hij sloeg bijna constant alle snaren tegelijk aan in een stevig, denderend ritme. Als je naar zijn nummers luistert, hoor je een soort “trein-ritme-geluid”. Dat deed hij bewust: hij speelde vaak op treinstations en bootste zo het ritme van een stoomtrein na. Het moest swingen en tot dansen uitnodigen. De meeste gitaristen pakken ingewikkelde grepen met al hun vingers om van akkoord te veranderen. Henry Thomas maakte het zichzelf makkelijker. Hij stemde zijn gitaar vaak zo, dat wanneer hij alle snaren los aansloeg, er al een mooi basisakkoord klonk. Om van toon te veranderen, legde hij vervolgens gewoon zijn hele vinger plat over de hals en verschoof die omhoog of omlaag. Dit gaf zijn muziek een heel herkenbaar, ‘rollend’ effect. Omdat Thomas tegelijkertijd zong én op zijn quills blies, had hij soms letterlijk ademtekort. Zijn gitaarstijl was daarop aangepast. Op de momenten dat hij op zijn fluit blies, hield hij met zijn gitaar een heel simpel, strak ritme aan. Zodra hij stopte met fluiten, gaf hij de gitaar een flinke ‘zwiep’ om het gat in de muziek op te vullen. Het was alsof hij in zijn eentje een hele tweekoppige band was.
De Texaanse blues vanaf eind jaren 30 was veel anders. Die stijl werd populair door mannen als Blind Lemon Jefferson en later door Lightnin’ Hopkins. Hun stijl was heel verfijnd: complex vingerwerk, subtiele gitaarloopjes die reageerden op de zang, en een ietwat melancholische sfeer. Henry Thomas deed daar niet aan mee. Zijn stijl was ouderwets, rauw en energiek. Waar andere bluesmuzikanten de gitaar lieten praten, liet Henry Thomas de gitaar marcheren. Het was puur entertainment voor op de hoek van de straat. Het was de bedoeling dat voorbijgangers bleven staan om een muntje in zijn hoed te gooien.
Muziek:
Henry Thomas originelen:
Henry Thomas – Bull Doze Blues
Bull Doze Blues
Henry Thomas – “Don’t Easy Me In” (1928)
Don’t Ease Me In
Henry Thomas – “Fishing Blues” (1928)
Fishing Blues
Henry Thomas – “Honey, Won’t You Allow Me One More Chance” (1927)
Honey, Won’t You Allow Me One More Chance
Covers:
Dom Flemons – Charmin’ Betsy (ook een nummer van Henry Thomas).
Videopname van Woodstock met de originele Canned Heat Woodstock geluidsopname eronder gemonteerd.
Woodstock
The Grateful Dead – “Don’t Ease Me In” (1966). Dit was de eerste officiële single die The Grateful Dead uitbracht.
The Grateful Dead
The Lovin’ Spoonful – “Fishing Blues” (1965)
The Lovin’ Spoonful
Bob Dylan – “Honey, Won’t You Allow Me One More Chance” (1963)
Dylan herschreef de tekst grotendeels voor zijn album The Freewheelin’ Bob Dylan, maar gaf Thomas netjes de credits als medeauteur.
Bob Dylan
Geplaybackte opname uit 1970 waarop je bandlid Bob “The Bear” Hite ziet spelen.
.
Geraadpleegde sites:
Johnny Joosse, 2 oktober 2026